Ransomware versleutelt je bestanden en servers, en de aanvaller vraagt geld voor de sleutel. Tegenwoordig dreigt hij er vaak ook mee om gestolen gegevens te publiceren. Je beschermt je bedrijf met twee dingen: zorgen dat het zo moeilijk mogelijk binnenkomt, en een back-up die de aanvaller niet kan bereiken. Dat tweede bepaalt of je na een aanval in een dag weer werkt, of in een maand.
Hoe komt ransomware binnen?
Bijna nooit via één slimme hack. Meestal via een van deze routes:
- Een gestolen wachtwoord van een account zonder MFA, vaak buitgemaakt via phishing.
- Een server of apparaat dat niet is bijgewerkt, met een bekend lek in bijvoorbeeld een firewall of VPN.
- Remote desktop die open staat naar internet, zodat aanvallers wachtwoorden kunnen proberen.
- Een bijlage of download die een medewerker opent.
Na de eerste stap gaat het niet direct mis. Aanvallers kijken vaak dagen of weken rond, zoeken de back-up, verwijderen die en slaan dan op een vrijdagavond toe. Wie in die periode verdacht gedrag opmerkt, voorkomt de schade.

De maatregelen die het verschil maken
MFA op elk account. Het houdt de meest gebruikte ingang dicht. Hoe je dat regelt, lees je in MFA instellen in Microsoft 365.
Updates, en controle dat ze er echt op staan. Niet alleen voor Windows, maar ook voor firewalls, VPN-apparatuur en programma’s van andere leveranciers.
Beveiliging die gedrag herkent. Gewone antivirus zoekt naar bekende virussen. Ransomware is vaak nieuw of gebruikt gewone Windows-onderdelen. Endpoint security met EDR herkent verdacht gedrag, zoals een programma dat in korte tijd honderden bestanden versleutelt, en isoleert de laptop automatisch.
Iemand die meekijkt, ook ’s nachts. Een melding om drie uur ’s nachts heeft alleen zin als iemand hem ziet. Daarvoor is een securitycentrum dat 24/7 meldingen opvolgt.
Beperkte rechten. Medewerkers zonder beheerrechten op hun laptop, en beheerders met een apart account voor beheertaken. Hoe minder rechten een gestolen account heeft, hoe minder schade.
Getrainde medewerkers. Wie phishing herkent en meldt, houdt de aanvaller vaak bij de eerste stap tegen. Lees phishing herkennen.
De back-up is je belangrijkste verdediging
Alles hierboven verkleint de kans. Een goede back-up bepaalt de schade als het toch gebeurt. Maar alleen als hij aan een paar voorwaarden voldoet.
De 3-2-1-regel
Drie kopieën van je gegevens, op twee verschillende soorten opslag, waarvan één buiten je eigen omgeving. Een back-up op een NAS in dezelfde serverkast gaat bij ransomware net zo goed op slot.
Onveranderbaar
Een immutable back-up kan gedurende een vaste periode door niemand worden aangepast of verwijderd, ook niet door een beheerder. Ook niet door een aanvaller die een beheerdersaccount heeft overgenomen. Dit is de belangrijkste eigenschap tegen ransomware.
Ook Microsoft 365
Mail, OneDrive, SharePoint en Teams vallen niet vanzelf onder je back-up. Microsoft bewaart verwijderde bestanden een beperkte periode, maar dat is geen back-up. Lees maakt Microsoft een back-up van je Microsoft 365-data?
Getest
Een back-up die nooit is teruggezet, is een hoop, geen plan. Test minstens twee keer per jaar of je een server of een complete map kunt herstellen, en hoe lang dat duurt.
Wat doe je bij een aanval?
- Haal getroffen apparaten van het netwerk, maar zet ze niet uit.
- Schakel direct je IT-partner in en, als je die hebt, je cyberverzekeraar.
- Betaal niet zonder overleg. Betalen is geen garantie dat je je bestanden terugkrijgt, en de gestolen gegevens kunnen alsnog opduiken. Kijk ook op No More Ransom, waar politie en securitybedrijven gratis ontsleutelhulp delen.
- Beoordeel of het een datalek is dat je moet melden. Zie datalek: welke stappen neem je direct?
- Herstel pas vanaf de back-up als duidelijk is hoe de aanvaller binnenkwam. Anders zit hij er de volgende dag weer in.
Doe aangifte bij de politie. Het helpt bij het onderzoek, en de verzekeraar vraagt er meestal om.
Gratis continuïteitsscan
Hoe snel werken jullie weer na een aanval?
10 korte vragen over back-up, uitval en voorbereiding. Je ziet direct hoe snel jullie weer aan het werk zijn als het misgaat.
Liever meteen sparren? Plan een adviesgesprek



